LAMO en de Afstotingsdatabase

Nederlandse musea die zijn opgenomen in het Museumregister, moeten zich houden aan de Ethische Code voor Musea.

Museumnorm en Ethische Code

De Museumnorm is het kwaliteitskader voor geregistreerde musea in Nederland. Onderdeel van de Museumnorm is de Ethische Code. De Ethische Code is een vrije vertaling van de ICOM Code of Ethics for Museums uit 2004. De Code is de basis voor de beroepsethiek in de museale sector in Nederland. De Code biedt musea houvast op vlakken waar nationale wetgeving tekortschiet. Bijvoorbeeld aankoopprocedures, veiligheid, restituties en onrechtmatig verkeer van cultureel erfgoed. 

Als onderdeel van de Museumnorm hebben alle geregistreerde musea in Nederland de Ethische Code onderschreven. Daarmee hebben zij verklaard de Code als richtlijn voor museaal handelen te aanvaarden. Van museummedewerkers wordt verwacht dat zij bekend zijn met de Ethische Code en deze ook als leidraad gebruiken voor hun handelen. Vind hier meer informatie over de Museumnorm 2020.

LAMO

In de Ethische Code is een paragraaf over het afstoten van collecties opgenomen. De Leidraad Afstoten Museale Objecten (LAMO) is een verlengstuk van deze paragraaf en geeft aan met welke aspecten een museum rekening moet houden bij het opstellen van een afstotingsplan, en hoe dat vervolgens dient te worden uitgevoerd. De LAMO kent twee vormen van afstoten:

  • Herplaatsen van de objecten binnen het domein van geregistreerde musea, waardoor objecten van belangrijke erfgoedwaarde beschermd zijn tegen ongewenste vormen van afstoting.
  • Herbestemmen van de objecten buiten het domein van de geregistreerde musea.

Herziening LAMO 2022

De afgelopen jaren hebben geregistreerde musea ervaring kunnen opdoen met de LAMO. In de praktijk blijken er knelpunten met de LAMO te zijn. Ook heeft het veld zich ontwikkeld, waardoor bepaalde onderwerpen niet aansluiten bij de LAMO, zoals digitale collecties. Om de knelpunten beter in beeld te krijgen, zijn er een evaluatie en een enquête uitgevoerd. De input vormde het vertrekpunt voor de werkgroep 'Herziening LAMO', die in januari 2022 is gestart met haar werkzaamheden. 

De werkgroep streeft ernaar de herziende LAMO in november 2022 te presenteren. De concept-aanbevelingen zijn echter al beschikbaar en de werkgroep raadt musea aan bij een eventuele afstoting deze concept-aanbevelingen al te volgen. 

Afstotingsdatabase

Een belangrijk onderdeel van het afstotingsproces is dat de organisatie de afstotingsvoornemens op de Afstotingsdatabase publiceert. Ook overheden, heemkundekringen en andere collectiebeherende instellingen kunnen hun voornemens om (een deel van) hun collectie af te stoten op deze website plaatsen. De voorwaarde is wel dat zij dan de LAMO naleven. De gemaakte melding blijft twee maanden op de database staan. In die periode kunnen geïnteresseerde musea contact opnemen met de instelling die de objecten wil afstoten. De website is openbaar, wat betekent dat iedereen kan zien welke objecten voor afstoting in aanmerking komen. Klik hier voor meer informatie over de afstotingsdatabase. 

Klik hier voor meer informatie over de Leidraad Afstoten Museale Objecten.