Erfgoedgemeenschappen

Wat zijn erfgoedgemeenschappen?

In Noord-Brabant zetten duizenden mensen zich met hart en ziel in voor het behoud van erfgoed. Denk bijvoorbeeld aan dialectgroepen, tradities als de Maria Ommegang, ambachten als heggenvlechten, of het onderhouden van lokale monumenten. Daar waar vrijwilligers samenkomen in sociaal verband ontstaat een erfgoedgemeenschap. Deze gemeenschappen vormen de kern van het Europese Verdrag van Faro. Erfgoed Brabant is samen met landelijke organisaties zoals de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed bezig deze erfgoedgemeenschappen in kaart te brengen. Door erfgoedgemeenschappen te ondersteunen, zorgen we voor een sterker erfgoedveld. 

We hanteren deze definitie van een erfgoedgemeenschap:

Een erfgoedgemeenschap is een groep mensen die zich vanuit interesse en intrinsieke motivatie voor erfgoed formeert in een sociaal verband en zich op vrijwillige basis in haar vrije tijd bezighoudt met cultureel erfgoed. 

Een erfgoedgemeenschap kan zowel bestaan uit een informele groep als uit een meer geïnstitutionaliseerde groep (in de vorm van een vereniging of stichting). Een kenmerk van een erfgoedgemeenschap is dat het vaak gaat om een groep mensen met verschillende achtergronden. Een ander kenmerk is dat een erfgoedgemeenschap over het algemeen heel dynamisch is. Het is een open groep die gedurende de tijd kan veranderen van samenstelling.

Het Verdrag van Faro

Momenteel doet de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap onderzoek naar mogelijkheden om het Verdrag van Faro te bekrachtigen in Nederland. Dit verdrag stelt een sociale en brede benadering van erfgoed voor, waarin de samenwerking tussen professionals en erfgoedgemeenschappen vanzelfsprekend is.

In onderstaand filmpje legt Michaëla Hanssen van de RCE uit wat het Verdrag van Faro is, en wat voor onderzoek ze doen.

Klik hier om op de site van de RCE meer te lezen over het programma Faro.

Download hier het Verdrag van Faro, Nederlandstalige editie, conceptvertaling uitgegeven door het Ministerie van Buitenlandse Zaken (mei 2020).

 

Onderzoek naar erfgoedgemeenschappen in Brabant

Bij Erfgoed Brabant werkt Rianne Walet als Faro-verbinder. Zij doet namens de RCE en Erfgoed Brabant onderzoek naar de erfgoedgemeenschappen in de provincie. Het eerste deel van het onderzoek is een inventarisatie van de gemeenschappen in Brabant. Voor dat onderzoek is er een vragenlijst gestuurd naar alle erfgoedgemeenschappen in Brabant en zijn er met enkele gemeenschappen diepte-interviews gehouden. Waar zijn deze gemeenschappen mee bezig? Waar lopen ze tegenaan? Door de antwoorden op deze vragen te inventariseren kan Erfgoed Brabant de gemeenschappen beter ondersteunen.

Erfgoed 'doe' je immers met elkaar. Niet het object, het gebouw of de traditie an sich, maar hoe mensen er mee omgaan maakt het erfgoed: hoe mensen gebruik maken van het erfgoed en welke waarde en betekenis ze er aan toekennen. Erfgoedgemeenschappen zijn mede-eigenaar en dus ook mede-verantwoordelijk voor het erfgoed, volgens het Verdrag van Faro. Daarom is participatie en samenwerking tussen professionals en vrijwilligers zo belangrijk. Het zijn de mensen die erfgoed maken. Samen nadenken over de waarde en het gebruik van erfgoed zorgt voor meer sociale cohesie.

Het onderzoek bestaat uit een inventarisatie van alle groepen in Brabant die onder de definitie van Faro vallen. Naar deze 430 groepen is een vragenlijst gestuurd over hun samenstelling, uitgangspunten en behoeften. Daarnaast zijn er interviews gehouden met vertegenwoordigers van vijf erfgoedgemeenschappen. 

Lees hieronder over de uitkomsten van het onderzoek.

Resultaten onderzoek erfgoedgemeenschappen Faro

Ook interessant

Monique Groot

Vragen?

Bel mij op 06 - 52 78 94 00,
of stuur een mail:
moniquegroot
@erfgoedbrabant.nl

Monique Groot, projectleider

Rianne Walet

Vragen?

Bel mij op 06 34 22 36 00,
of stuur een mail:
riannewalet
@erfgoedbrabant.nl

Rianne Walet, projectmedewerker