Thema 'in- en uitsluiting' dwingt organisatie Erfgoedcolleges kritisch naar eigen netwerk te kijken

In de Erfgoedcolleges van 2020 stond centraal hoe in- en uitsluiting van groepen mensen in Brabant plaatsvond en nu nog plaatsvindt. De keuze voor dit thema was snel gemaakt. In lijn met landelijke en wereldwijde ontwikkelingen staan diversiteit, inclusie en toegankelijkheid hoog op de agenda van Erfgoed Brabant. En vanaf het voorjaar van 2020 worden de bijbehorende activiteiten en projecten ondergebracht in het nieuw opgezette Traject ID. Met het thema ‘in- en uitsluiting’ sluiten ook de Erfgoedcolleges zich hierbij aan.

Vier subthema's  

Na de keuze voor het thema en twee brainstormsessies hebben projectleider Monique Groot en een aantal van haar collega's gekozen voor de volgende subthema's, de onderwerpen voor de vier colleges:  

  • Welke rol spelen en speelden niet-overheidsinstellingen in armoedeverlichting?  
  • Wat betekende en betekent het om als arbeidsmigrant in Brabant te werken?  
  • Hoe zit het met de vrouwelijke stem in de geschiedschrijving van Brabant?
  • Welke sporen laat het koloniaal verleden van Brabant na in het erfgoed van de provincie?  

Opname Erfgoedcollege 2020. Eigendom Erfgoed Brabant.

Erfgoedcollege 2020. Moderator Lema Salah en spreker Petra Robben.

Alle rechten voorbehouden
Monique: “Bij de keuze voor de subthema's hebben we geprobeerd de vier verhaallijnen te betrekken. Uit de verhaallijn Religieus Erfgoed komt het college over armoede voort: de Katholieke Kerk heeft lang een grote rol als armoedebestrijder gehad. Met het college over arbeidsmigranten wilden we gehoor geven aan een vraagstuk dat speelt bij beleidsambtenaren, één van de doelgroepen van de colleges. Namelijk, hoe ga je als ontvangende samenleving om met nieuwkomers?” 

Een divers sprekersaanbod? Niet vanzelfsprekend 

Bij het zoeken naar sprekers keken Monique en haar collega's in eerste instantie in hun eigen netwerk. Daar liepen zij snel vast. Met Traject ID heeft Erfgoed Brabant diversiteit, inclusie en toegankelijkheid hoog op de agenda gezet, maar ten tijde van de Erfgoedcolleges stond de organisatie hierin nog aan het begin en was er in het eigen netwerk nog weinig sprake van diversiteit. Monique: “De grap was dat wij het eerst niet zagen. Totdat een andere collega zei dat zij de groep van gekozen sprekers niet divers vond, dachten wij een goed aanbod te hebben. Monique besluit dan breder te kijken, over de grenzen van Erfgoed Brabant heen. Uiteindelijk komt het merendeel van de sprekers uit de koker van Erfgoed Brabant, maar zijn de Erfgoedcolleges met spreker Munganyende Hélène Christelle en moderator Lema Salah duidelijk een andere weg ingeslagen.  

Lema was geen onbekende van Erfgoed Brabant. Als adviseur voor het onderwerp gender is zij betrokken bij BrabantsErfgoed.nl. In deze rol houdt zij zich bezig met gender gerelateerde topics, maar ook met thema's als diversiteit en inclusie. Monique: “Lema is een uitstekende moderator met veel kennis. Tijdens de colleges kwam een aantal onderwerpen aan bod die gevoelig liggen. Over de communicatie hierover en de omgang met kritische opmerkingen, heeft Lema mij geadviseerd. Een mooi voorbeeld van hoe Erfgoed Brabant openstaat voor hulp en advies bij het omgaan met diversiteit en inclusie. Met de Erfgoedcolleges en andere projecten wil Erfgoed Brabant de meerstemmige Brabantse geschiedenis tonen, thema's als diversiteit agenderen, én hierover een open en respectvol gesprek voeren met voor- en tegenstanders. Maar de organisatie kan dit niet altijd alleen.  

Verder met diversiteit en inclusie 

Voor de Erfgoedcolleges 2021 zijn weer een viertal mooie onderwerpen bedacht binnen het thema diversiteit en inclusie. Diversiteit en inclusie is een heel breed thema en veel onderwerpen zijn dus niet aan bod gekomen in de colleges van 2020, zoals mensen met een handicap en dialect/taal. Een andere reden om door te gaan met het thema, is de reactie van de gasten. Monique: “Ik heb veel complimenten op deze reeks gehad. Ik heb het gevoel dat we mensen hebben geraakt.”  

De volgende Erfgoedcolleges vinden plaats in het najaar van 2021.